Người trẻ tìm cơ hội từ môi trường số
Trong căn nhà nhỏ ven sườn núi ở thôn Bản Ho, xã Kiên Đài, chị Hà Thị Hương Mai thường xuyên sử dụng mạng xã hội để giới thiệu và bán các sản phẩm đặc sản địa phương như cỏ máu, mật ong, măng khô, gạo nếp và một số loại cây dược liệu khác.
“Trước đây, các sản phẩm làm ra chủ yếu bán ở chợ hoặc bán cho lái buôn nên số lượng tiêu thụ không nhiều, giá cũng thấp. Bây giờ đăng lên mạng xã hội thì khách hàng ở nhiều nơi biết đến sản phẩm của mình hơn. Mong xã mình có nhiều người làm online và ở quê nếu làm online tốt, thu nhập ổn định thì có khi còn tốt hơn đi làm công ty”, chị Mai chia sẻ.

Từ chiếc điện thoại, chị Hà Thị Hương Mai livestream giới thiệu và bán sản phẩm cỏ máu đến khách hàng ở nhiều nơi.
Ban đầu, chị chỉ quay những video ngắn về cuộc sống thường ngày ở thôn. Sau đó, khi nhận thấy nhiều người quan tâm đến những sản phẩm gần gũi với đời sống địa phương, chị bắt đầu thử bán hàng trực tuyến.
Những đơn hàng đầu tiên chưa nhiều nhưng giúp chị nhận ra cơ hội mới. Theo chị Mai, nếu biết cách xây dựng nội dung và bán hàng trực tuyến, người dân hoàn toàn có thể tìm kiếm thêm thu nhập ngay tại quê hương.
Câu chuyện của chị Hà Thị Hương Mai cho thấy, với người trẻ vùng cao, chuyển đổi số không còn là một khái niệm xa vời. Từ một chiếc điện thoại thông minh, họ có thể học thêm kỹ năng, giới thiệu sản phẩm, kết nối với khách hàng và tìm kiếm những cơ hội mới.
Chị Hà Thị Yến, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Kiên Đài, cho biết thanh niên là lực lượng có khả năng tiếp cận và thích ứng nhanh với công nghệ. Nhiều bạn trẻ đã chủ động tìm hiểu, học cách quay, dựng clip để xây dựng nội dung trên YouTube, TikTok, facebook; bán hàng qua mạng xã hội; quảng bá sản phẩm, cảnh đẹp và văn hóa địa phương.
“Có người bán nông sản qua mạng xã hội; có người quay, dựng clip để xây dựng nội dung trên YouTube, TikTok; có người đầu tư máy ảnh, thiết bị để làm video; có người quảng bá sản phẩm và du lịch địa phương; có người học cách chỉnh sửa video, thiết kế hình ảnh, tìm hiểu về kinh doanh trực tuyến và những lĩnh vực mới...”, chị Hà Thị Yến chia sẻ.



Người dân Kiên Đài từng bước tiếp cận việc xây dựng nội dung số, quay và dựng các video giới thiệu cuộc sống, sản phẩm và quê hương trên YouTube.
Mỗi người một hướng đi, nhưng điểm chung là họ đang bắt đầu nhìn thấy những cơ hội mới từ môi trường số. Không ít người đã có thêm thu nhập từ việc bán hàng trực tuyến, quảng bá sản phẩm hoặc xây dựng nội dung trên các nền tảng số.
Dù nguồn thu nhập và quy mô công việc còn khác nhau, những kết quả bước đầu cho thấy môi trường số đang mở thêm một hướng đi mới cho người dân nơi đây, đặc biệt là thanh niên.
Khi chuyển đổi số lan tỏa trong cộng đồng
Không chỉ có thanh niên, ngày càng nhiều người dân Kiên Đài cũng đang chủ động bước vào môi trường số theo cách riêng của mình.
Anh Ma Văn Hoan, Bí thư Chi bộ thôn Làng Khây, thường xuyên quay và chia sẻ những video trên nền tảng số về cuộc sống hằng ngày, cảnh đẹp và các hoạt động diễn ra tại địa phương.

Anh Ma Văn Hoan, Bí thư Chi bộ thôn Làng Khây, quay video giới thiệu cash làm bánh lẳng gắn với đời sống và văn hóa địa phương.
Những video được thực hiện một cách giản dị, từ những điều gần gũi trong cuộc sống. Qua đó, hình ảnh về đời sống, con người và cảnh sắc của một thôn vùng cao được ghi lại và lan tỏa đến nhiều người hơn.
Còn chị Nguyễn Thị Giang, Trưởng ban Công tác Mặt trận khu dân cư thôn Yên Bình, ngoài việc chia sẻ các video về cuộc sống hằng ngày, còn sử dụng mạng xã hội để giới thiệu và bán những sản phẩm do gia đình làm ra cũng như một số sản phẩm của địa phương.
Từ những câu chuyện cụ thể ấy, có thể thấy việc khai thác môi trường số ở Kiên Đài đang dần lan tỏa trong cộng đồng.
Có người bán hàng trực tuyến; có người giới thiệu sản phẩm gia đình; có cán bộ thôn ghi lại hoạt động cộng đồng; có người chia sẻ cảnh đẹp, văn hóa và cuộc sống bản làng; có người xây dựng nội dung trên Facebook, TikTok, YouTube...
Những việc làm ấy có thể bắt đầu rất đơn giản, nhưng đang góp phần đưa hình ảnh, sản phẩm và cuộc sống của Kiên Đài đến với nhiều người hơn.
Khuyến khích những cách làm mới
Nhận thức được những cơ hội từ môi trường số, xã Kiên Đài đang từng bước quan tâm, khuyến khích người dân tiếp cận và khai thác hiệu quả công nghệ trong đời sống, sản xuất và kinh doanh.

Đoàn công tác xã Kiên Đài tham quan phim trường của YouTuber Lý Thị Ca, xã Lâm Bình người có nhiều video giới thiệu cuộc sống, văn hóa và ẩm thực vùng cao thu hút đông đảo người xem trong và ngoài nước.
Bên cạnh tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng số, xã cũng quan tâm tìm hiểu, đưa đoàn đi tham quan, học tập kinh nghiệm từ những mô hình phù hợp với điều kiện thực tế. Trong đó, việc tổ chức đoàn đi học tập kinh nghiệm mô hình “Làng sáng tạo nội dung số” tại xã Lâm Bình mở ra những gợi ý mới trong việc phát huy sức sáng tạo của người dân, nhất là thanh niên, trong xây dựng nội dung, quảng bá sản phẩm và giới thiệu hình ảnh quê hương.

Lãnh đạo xã Kiên Đài cùng người dân livestream giới thiệu, quảng bá và bán các sản phẩm địa phương trên nền tảng số tại lễ ra mắt “Chợ vùng cao Kiên Đài”
Cùng với đó, việc xây dựng và duy trì “Chợ vùng cao Kiên Đài” trên môi trường số tạo thêm một không gian để người dân giới thiệu, trao đổi và quảng bá các sản phẩm của địa phương. Từ những sản phẩm do gia đình làm ra đến các mặt hàng đặc sản, người dân có thêm một kênh kết nối với khách hàng và cộng đồng.
Từ những kinh nghiệm thực tế, Kiên Đài có thêm cơ sở để nghiên cứu, khuyến khích phát triển các hoạt động sáng tạo nội dung số gắn với quảng bá sản phẩm, cảnh đẹp, văn hóa và đời sống địa phương. Mục tiêu không chỉ là tạo ra những video có nhiều lượt xem, mà quan trọng hơn là giúp người dân biết cách khai thác môi trường số để quảng bá sản phẩm, kết nối thị trường và từng bước tạo ra giá trị kinh tế.
Từ những câu chuyện nhỏ đến một chuyển động mới
Những video, bài viết, hình ảnh trên Facebook, TikTok hay YouTube của người dân Kiên Đài có thể còn mộc mạc, giản dị, nhưng đang góp phần kể câu chuyện về cuộc sống, con người và quê hương đến với nhiều người hơn.
Từ người trẻ bán sản phẩm địa phương, cán bộ thôn ghi lại hoạt động cộng đồng đến người dân giới thiệu sản phẩm do gia đình làm ra, mỗi người đang góp một cách riêng vào hành trình chuyển đổi số ở địa phương. Từ đó, môi trường số dần trở thành không gian để người dân Kiên Đài học hỏi, kết nối, quảng bá quê hương và tạo thêm những cơ hội mới.
Hành trình ấy còn nhiều khó khăn, nhưng những chuyển động ban đầu cho thấy: khi người dân biết tận dụng công nghệ và được định hướng, hỗ trợ phù hợp, những điều bình dị của quê hương hoàn toàn có thể vươn xa./.
Thực hiện: Hoàng Chinh